close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • KOLUMNY KONSTYTUCJI 3 MAJA

  • Jednymi z bardziej poruszających poloniców na terenie dzisiejszej Białorusi są kolumny i kapliczki ku czci Konstytucji 3 maja.  Ustawiano je pod koniec XVIII w. najczęściej przy traktach, brodach lub na wzgórzach. Niekiedy także w pamiątkowych miejscach bitew i potyczek po I oraz II rozbiorze. Staraniem Ambasady RP w Mińsku udało się zlokalizować i zdokumentować 15 takich obiektów (opis oraz zdjęcia poniżej). Placówka będzie podejmować działania na rzecz opieki nad nimi i restauracji.

     

    ANTOPOL, rej. drohiczyński, obwód brzeski

    Kolumna otynkowana, znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie cerkwi. W okolicy znajdował się majątek rodziny Brewernów z rozległym parkiem i zabudowaniami.

     

    BENICA, rej. mołodeczański, obwód miński

    Kolumna została zniszczona w 1939 r., zachowała się jedynie fotografia.

     

    BEZDZIEŻ, rej. drohiczyński, obwód brzeski

    Kolumna w 2009 r. była w stanie dewastacji. Obecnie została odnowiona, otynkowana i ogrodzona.

     

     

    DZIATŁOWO rejon diatłowski, obwód grodzieński

    Kolumna ustanowiona na przełomie XVIII i XIX wieku w okolicy majątku Radziwiłłów oraz siedziby Ignacego Domeyko „Żybortowszczyna”.

    Najprawdopodobniej w celu ochrony przed zniszczeniem, został zaprowadzony w miejscu ustanowienia kolumny cmentarz katolicki, na którym zachowały się nagrobki w jęz. polskim. Zwieńczenie kolumny obecnie stanowi metalowy krzyż.

     

     

    FASZCZEWKA, rej. szkłowski, obwód mohylewski

    Kolumna znajduje się na skraju cmentarza, nie ma informacji czy zamieszczona na kolumnie figura pochodzi z tego samego okresu, czy została dodana później.

     

    GŁĘBOKIE, rej. głębocki, obwód witebski

    Kolumna znajduje się na cmentarzu, została kilka lat temu odnowiona (nałożono nowy tynk), niestety ze względu na znajdujące się na jej szczycie gniazdo bocianie nie jest w najlepszym stanie. Usytułowana jest na prawym wzgórzu cmentarza, na lewym znajduje się zamknięta w 2000 r. kaplica (zabytkowa). 

     

    LEONPOL, rej. miorski, obwód witebski

    Kolumna powstała ok. 1792 roku w majątku Jana Nikodema Łopacińskiego, Posła na Sejm I Rzeczypospolitej z powiatu mścisławskiego, założyciela manufaktury tkackiej w Leonpolu, mecenasa sztuki i kolekcjonera. Jest to najbardziej ozdobna kolumna i jedna z najwyższych. Ma ponad 11 m wysokości, a jej zwieńczeniem był orzeł, patrzący ponad Dźwiną.

     

    MOGILEWCE, rej. prużański, obwód brzeski

    Kolumna z cegły, jedna z dwóch kolumn w promieniu 15 km (druga w Połońsku), stan zachowania – widać ślady tynkowania, jednak konstrukcja ceglana jest całkiem odsłonięta.

     

    NOWOELNIA,  rej. diatłowski, obwód grodzieński

    Ruiny kolumny 300 m na zachód od cerkwi, niedaleko mostu przez rzekę Mołczadź.

     

    PESKI, rej. mostowski, obwód grodzieński

    Kolumna znajduje się na cmentarzu katolickim, bryła przypomina kolumnę w Bezdzieży.

     

    PETRIKÓW, rej. petrikowski, obwód homelski

    Na cmentarzu katolickim stoją dwie kolumny – jedna zachowana całkowicie, druga jedynie w połowie w dolnej części.

     

    POŁOŃSK, rej. prużański, obwód brzeski

    Kolumna z cegły, jedna z dwóch kolumn w promieniu 15 km (druga w Mogilewcach). Wg niepotwierdzonych informacji obie kolumny zostały przez ludność miejscową nazwane „kolumnami powstańców styczniowych” i przez długie lata funkcjonowały w świadomości lokalnej jako polskie miejsca pamięci, związane z oddziałem kobryńskim RomualdaTraugutta.

     

    SKOKI, rej. brzeski, obw. brzeski

    Kolumna znajduje się 1 km od wsi Skoki, nazywana była przez miejscową ludność Kolumną św. Rafała. W niedalekiej odległości od kolumny znajduje się majątek, w którym urodzili się m.in. pisarz Julian Ursyn Niemcewicz oraz Jan Ursyn Niemcewicz, pierwszy za czasów II Rzeczypospolitej prezydent Brześcia Litewskiego. Foto z 2005 r. Andrzej Dybowskij

     

     

    WISTYCZE, (obw. brzeski, rej. brzeski). Kolumna znajduje się (obw. brzeski, rej. brzeski). na terenie dawnego majątku Pawła Jagmina, od 1794 roku marszałka szlachty kobryńskiej, jednego z administratorów dóbr królewskich Ekonomii Brzeskiej w latach 1785–1795. Kolumnę wzniesiono ok. 1795-6 r. na cześć Konstytucji 3 maja i była to ze strony Jagmina jawna deklaracja polityczna, gdyż Wistycze, wcześniej należące do województwa brzesko-litewskiego Rzeczypospolitej, na skutek rozbioru znalazły się na terenie guberni mińskiej Imperium Rosyjskiego.  

     

     

    SZNIPKI, rej. szczuczyński, obwód grodzieński

    Kolumna w złym stanie zachowania, z ubytkami, obciążona gniazdem ptasim, bez otynkowania.

     

    ŻURMUNY,  rej. lidzki, obwód grodzieński

    Kolumna znajduje się w dawnym majątku Radziwiłłów, zwana przez miejscowych Kolumną Jana Chrzciciela, ze znacznymi ubytkami i bez zwieńczenia.

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: